نوشت : « ميان من و سربازانم را دريا فاصله نيندازد » . ( 1 ) در چنين شرائطى همانطوريكه مىبايد قاصد حكومت مركزى در زمان امام علي عليه السلام از درياى عمان و مديترانه عبور مىكنى ، از درياى خزر ( قزوين ) و آرال ( ما وراء النهر ) منتقل گردد تا به مركز مورد نظري كه تحت نظر حكومت مركزى اسلام اداره مىشد برسد . بعد از خليفه دوم ، نه كوه مانع بود و نه دريا مىتوانست از عبور سرباز اسلام جلوگيرى كنى و خيلى سريع در سال 31 هجرى لشكر اسلام داراى دويست كشتى جنگى شده بود كه با آن نيروى دريائى كارآمدى بوجود آورد و زمينه رشد آن را فرآهم ساخت ( 2 ) . حكومت هاى خود مختار نامه هاى امام علي عليه السلام در نهج البلاغة گواهى مىدهد كه تمام زواياى زندگى فرمانداران ، استانداران ، و كارگزاران خود را تحت نظر داشته : از ميهمانى رفتن ( عثمان

--> ( 1 ) تاريخ سياسي اسلام ج 1 ص 227 . ( 2 ) تاريخ سياسي اسلام ج 1 صفحه 266 .